Yazmanın Dayanılmaz Hafifliği

HABER MERKEZ? Türkiye?de ikincisi bu hafta sonu gerçekle?tirilen Formula 1 yar??lar?n?n düzenlendi?i ??stanbul Park? pistinin i?letme hakk? Motor Sporlar? ve Organizasyon A.?. (MSO) isimli ?irkette bulunuyor. MSO?nun yüzde 60??na sahip olan F?YA? (Formula ?stanbul Yat?r?m A.?.), ?stanbul Ticaret Odas? (?TO) ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birli?i (TOBB) ortakl???yla kurulmu? bir ?irket. Formula 1 Derne?i ise kalan yüzde 40 hissenin sahibi olarak dikkat çekiyor.

Dernek, Türkiye?de Formula 1 yar??lar?n?n yap?lmas? ihtimalinin belirmesi üzerine 2000 y?l?nda kuruldu. Derne?in ba?kanl???n? ayn? zamanda Türkiye Otomobil ve Motor Sporlar? Federasyonu Ba?kan? (TOMSFED) olan Mümtaz Tahincio?lu üstleniyor. Derne?in di?er kurucu üyeleri ise Nuri Çolako?lu, Muhtar Kent, Cem Hakko, ?skender Atakan, Alinur Velidedeo?lu, Yi?it ?ardan, Jan Nahum, Özcan Tahincio?lu ve Mehmet Karabeyo?lu.

Ba?kan Tahincio?lu derne?in amac?n? Formula 1 organizasyonunun Türkiye?de gerçekle?mesi için lobi faaliyeti yürütmek olarak aç?klad?. Derne?in kurulu?unu ?Türkiye?nin en seçkin simalar?ndan 10 ki?inin bir araya gelmesi? olarak nitelemesi de bu ki?ilerin lobi faaliyeti konusundaki olanaklar?na i?aret ediyor. Derne?in kurucular d???nda üye kaydetme çabas? sarf etmemesi ve bir internet sitesinin dahi olmamas?, dernek kurucular?n?n faaliyetlerini kamuoyuyla payla?may? istemedikleri yorumlar?na yol açt?.

Vermeden alan ortak
Formula 1 Derne?i, pistin in?aat?na ve yar?? sözle?mesine herhangi bir yat?r?m yapmamas?na kar??n, i?letme hakk?n? elinde bulunduran MSO?da yüzde 40 oran?nda hisse sahibi yap?ld?. Ayr?ca yar?? gelirlerinin yüzde 30?luk k?sm? Formula 1 Derne?i?ne aktar?l?yor. Bu duruma, 2004 sonlar? ile 2005 ba??nda Sanayi ve Ticaret Bakanl??? müfetti?leri ve bilirki?isinin haz?rlad??? raporda da de?iniliyor. Raporda, ?Formula 1 yar?? pistinin, 120 milyon dolarl?k maliyetinin ?TO ve ?TO E?itim ve Sosyal Yard?m Hizmetleri Vakf? taraf?ndan kar??lan?yor olmas?na ra?men, bu maliyetin kar??lanmas?nda ?u ana kadar hiçbir maddi katk?s? olmad??? anla??lan Formula 1 Derne?i ?ktisadi ??letmesi’ne, yar??lardan gelecek gelirin yüzde 30′unun aktar?lacak olmas?, müfetti?li?imizce dikkat çekici olarak görülmektedir? ifadesi yer ald?. Ba?kan Tahincio?lu ise derne?in yar??tan gelecek gelirleri yeniden motor sporlar?na harcayaca??n? belirtiyor. Ancak bu yorum gelirlerin neden seçimlerinde birçok aday?n yar??abildi?i TOMSFED?e de?il de birkaç i?adam?n?n kapal? derne?ine aktar?ld???n? aç?klam?yor.

Hiçbir yat?r?m yapmamas?na kar??n i?letmeci ?irketten ve pist gelirlerinden pay alan Formula 1 Derne?i lobi faaliyetlerini hükümet yetkilileri üzerinde yo?unla?t?r?yor. Yap?lan anla?maya göre, Formula 1 patronu Bernie Ecclestone?a yar??larda kar da edilse zarar da edilse gereken y?ll?k 13.5 milyon dolar?n devlete yüklenmesinde derne?in büyük katk?s? bulunuyor. Ba?kan Mümtaz Tahincio?lu bu paran?n devlete ödettirilmesini ?öyle aç?kl?yor: ?Bu i?i çok iyi bilen bir i?adam? olarak, ?Bu i?e girer misiniz? diye soruyorsan?z, benim 60, 70 milyon dolar?m olsayd?, bu i?e yat?rmazd?m. Niye yat?rmazd?m, çünkü bu i?in ticaretle ilgisi yok. Zaten bizim devlete gitmemiz ve ?Yar?? bedeli devlet taraf?ndan ödensin? dememizin nedeni, bu i?in fizibilitesinin olmamas?ndan…? Tahincio?lu?nun fizibilitesi olmad??? gerekçesiyle masraflar?n? devlete yükledi?i projenin kâr?na ba?kan? oldu?u Formula 1 Derne?i?nin ortak olmas?, devletin nas?l kullan?ld???n?n göstergesi oldu.

Formula 1 gönüllüleri çok çal???yor
Formula 1 Derne?i kurucular?n?n, bu i?le ticari amaçlarla girmediklerini iddia etmeleri de dikkat çekiyor. Üyelerden biri olan Nuri Çolako?lu kendilerini ?bir grup ç?lg?n? olarak niteliyor. Gerçekten de Dernek üyeleri motor sporlar?na ?gönül vermi?? ki?ilerden olu?uyor. Örne?in dernek üyesi reklamc? Alinur Velidedeo?lu, Formula 1 Monte Carlo Grand Prix?sini kentteki villas?ndan izlemesiyle tan?n?yor. Ancak Formula 1 Derne?i üyelerinin yar??la do?rudan ya da dolayl? ilgisi olan kimi ticari ba?lant?lara sahip olmas? ülkenin yarar? için çal??t??? söylenen dernek hakk?nda ?üpheler uyand?r?yor.

Dernek üyelerinin kamu yarar?na yürüttükleri çal??malar ise ?unlar:

Mümtaz ve Özcan Tahincio?lu: Tahincio?lu karde?ler Kent G?da?n?n yönetim kurulunda bulunuyor. Geçen sene ve bu sene Formula 1?in ?stanbul?da düzenlenece?i A?ustos ay?nda Kent G?da hisseleri en çok yükselenler aras?na giriyor. ?nternetteki borsa forumlar?nda ?Kent G?da yar??a kadar yükselecek? ve ?Formula arabalar? benzin yerine Kent ?ekerleri ile mi çal???yor? gibi yorumlar yap?l?yor.

Nuri Çolako?lu: Do?an Holding bünyesinde yöneticilik yapan Çolako?lu ayn? zamanda TÜS?AD üyesi. Do?an Holding bünyesindeki Milliyet Pazarlama?n?n Formula 1?in Tuzla?da yap?laca??n? ö?renmesi sonras?nda bölgeden ciddi boyutta arsa ald??? biliniyor. Nuri Çolako?lu?nun kuzeni olan Çolako?lu Metalurji?nin sahibi Ali Nuri Çolako?lu da pistin çevresinden önemli büyüklükte arsa alanlar aras?nda. Formula 1?in Tuzla?da yap?laca?? aç?kland?ktan sonra bölgedeki arsalar?n sermayedarlar aras? bir yar??a konu oldu?u dü?ünüldü?ünde, Çolako?lu?nun içeriden sa?lad??? bilgilerin yak?nlar?n? bir ad?m öne geçirdi?i tahmin ediliyor.

Jan Nahum: Jan Nahum?un 2005?te Do?an Holding?e ait Petrol Ofisi?nin genel müdürü olmas?ndan sonra ?irket Formula 1 yar??lar?na yönelik ilgisini art?r?yor. Geçti?imiz günlerde ?stanbul Grand Prix?sinin isim hakk?n? alan Petrol Ofisi Formula 1?de tak?m kurmaya yönelik çal??malar?n? sürdürüyor. ?sim hakk?n? Petrol Ofisi?ne devreden anla?man?n imza töreninde konu?an Nahum, ?stanbul Grand Prix?sinden elde ettikleri tan?t?m?n yurtd??? pazarlar?na aç?lmak için önemli oldu?unu vurgulad?. Petrol Ofisi 3 y?ll?k isim hakk? için 4 milyon dolar ödeyecek. Formula 1?de reklam bütçelerinin kabar?kl??? dikkate al?nd???nda bu meblan?n Petrol Ofisi için son derece avantajl? oldu?u belirtiliyor.

Muhtar Kent: ?u anda Coca-Cola?n?n dünyadaki iki numaral? adam? olan Muhtar Kent, May?s 2005?te Coca-Cola?ya geçmeden önce Efes Pilsen?in ba??nda bulunuyordu. Kent?in Efes Pilsen?in sahibi Anadolu Holding?in hissedar? olmas? nedeniyle bu holdingle ba?lant?s? kesilmedi. Anadolu Holding?in sahibi Tuncay Özilhan??n pist çevresinde önemli miktarda arsa sat?n ald??? biliniyor. Bu bölgeye yapt?rd??? Anadolu Sa?l?k Merkezi isimli özel hastane, Formula 1 organizasyonunun en lüks tribünü Padok?a bilet alan zenginlere verilen kitapç?klarda tavsiye ediliyor. Ayr?ca Muhtar Kent?in Efes Pilsen?in ba??nda oldu?u ?ubat 2005?te Formula 1?in dünya çap?ndaki resmi biras? Foster?s, yap?lan anla?mayla Türkiye?de Efes Pilsen taraf?ndan üretilmeye ba?land?.

?ngiltere’nin Manchester Metropolitan Üniversitesi’nden mikrobiyologlar, her bir santimetrekaresinde onbinlerce mikrobun ya?ad??? cep telefonlar?n?n tuvalet kapa??n?n yan? s?ra ayakkab? tabanl??? veya kap? kolundan da daha çok bakteri bar?nd?rd???n? belirtti.

Sürekli el alt?nda olmas? ve yayd??? ?s? da normalde ciltte bulunan tüm bakteriler için cep telefonlar?n? ideal bir üreme ortam? haline getiriyor.

Mikrobiyolog Joanna Verran, bu bakteriler aras?nda hastane enfeksiyonuna yol açan MRSA’n?n yak?n akrabas? ve sivilceden, zatürree ve menenjite kadar birçok hastal??a neden olan ’staphylococcus aureus’un da bulundu?una dikkat çekti.

Çanta ve ceplerde tutulan mobil telefonlar?n sürekli el alt?nda oldu?una ve yüze yak?n tutuldu?una da de?inen Verran, ”ba?ka bir deyi?le cep telefonlar? vücudumuzla en çok temas eden ve tuvalet kapaklar?ndan daha çok bakteri bar?ndan e?yalar. Bu durum, s?cak ve uygun ortamlarda tuttu?umuz cep telefonlar?n?n bu tip mikroplar?n rahatça üremesi için uygun bir ortam yarat?yor” dedi.