Mehmet Tez’in pazar günü Sabah Gazetesi’nin ekinde ç?kan yaz?s?n? çok be?endim. ?öyle:
“Gerçek starlar aran?yor
“Bush’la ayn? memleketten olmaktan utan?yoruz,” diyen Teksasl? Dixie Chicks grubu, be? Grammy ödülü ald?. Bizdeyse tüm starlar ba?bakan ve bakanlar kuruluyla her konuda tam bir uyum içinde. Aksini ispat eden bir kan?t?n?z var m??.
Geçen hafta müzik dünyas?n?n en önemli ödülleri da??t?ld? ve Dixie Chicks be? dalda ödül ald?. Ba?kan Bush’un hem?ehrisi Texasl? bu üç k?za ödüller, elbette sadece güzel country pop ?ark?lar? söyledikleri için verilmedi. Onlar Amerika’da bir süredir konu?ma özgürlü?ünün sembolü olarak görülüyor. Kendilerine kar?? yürütülen anti kampanya kar??s?nda hiç geri ad?m atmad?lar. Tehditlere ve a?a??lamalara boyun e?mediler. Verilen ödüller ayn? zamanda kendilerine duyulan sempatinin ve verilen deste?in de ifadesi. Dixie Chicks’in ‘cici k?zlar’ statüsünden ‘vatan haini’ olarak a?a??lanmalar?na uzanan yol, asl?nda bize pek de yabanc? de?il. Grup üyelerinden Natalie Maines, ?ngiltere’deki bir konserlerinde Bush için “Teksasl? olarak Ba?kan Bush’un da Teksasl? olmas?ndan utanç duyuyoruz,” demi?ti. Sonra Amerikan bas?n? en sayg?n?ndan en magazinine onlar?, Ahmet Kaya’dan Orhan Pamuk’tan beter etti. Ülkede onlar üzerinde bir konu?ma özgürlü?ü tart??mas? ba?lat?ld?. Öyle ki Entertainment Weekly’nin kapa??na ç?kt?klar?nda ç?r?lç?plaklard?. Üzerlerinde ‘Hainler’, ‘Dixie Fahi?eleri’, ‘Konu?ma Özgürlü?ü’, ‘Kahraman’, ‘Saddam’?n Melekleri’ yaz?yordu. Yani haklar?nda farkl? çevrelerde dile getirilen tüm ifadeler… Amerika’da onlar? a?a??layanlar oldu?u gibi, söz söyleme özgürlüklerine sahip ç?kanlar?n da oldu?u Grammy’lerle kan?tland?. Bizde olsa nas?l garipsenece?ini anlamak için mesela, Ahmet Kaya’n?n o me?hur hadiseden bir y?l sonra Kral TV ödüllerinden be? adet ald???n? dü?ünün, alk??larla…
ORHAN BABA B?LE SUSTU
Türkiye’de starsan?z, suya sabuna dokunmama konusunda gizli bir anla?maya imza atm?? gibisinizdir. Hiçbir ciddi konuda fikir beyan etmezsiniz, a?z?n?zdan tek kelime yorum al?namaz. Buna menajerinizden ba?layarak zaten bir dizi profesyonel süreç engel olacak, filtre edecektir. Bunda elbette Kurtlar Vadisi dizisinin bile sansürlendi?i bir ortamda, “Bize kim bilir ne yaparlar?” endi?esi önemlidir. Ama toplumun gözü önündeyseniz, hep ben alay?m olmaz. Elinizi ta??n alt?na sokacaks?n?z. Korksan?z da sokacaks?n?z. Herkesle iyi geçinerek, herkesi memnun etmeye çal??arak ancak ‘devlet sanatç?s?’ olunur çünkü. Bugün koskoca Orhan Gencebay hâlâ “Ben arabeskçiyim, arabesk yapt?m,” demez. “Bana o zaman öyle dediler,” der. Arabeski anlatmak için müzikal terimler kullan?r. Y?llarca bu milletin ba?r?ndaki ate?e tercüman olmu? Orhan Baba, kendini arabesk diye dinleyen milyonlarca insan?n kar??s?na ç?k?p da “Evet ben arabeskçiyim, sansür yedim ?imdi de sansüre kar??y?m,” diyemiyorsa ben ne anlad?m starl?ktan, babal?ktan… Bülent Ersoy’un ya?ad??? hayat mücadelelerle dolu. Peki kendisi hangi mücadeleye el verdi? Magazin haberleri d???nda hakk?nda tek bildi?imiz ona asla “Ermeniyim,” dedirtemeyece?imiz. ?brahim Tatl?ses siyasete at?laca??n? aç?klad?. Peki, sizi gerçekten bu millete hizmet etmek için meclise girmek istedi?ine inand?rabiliyor mu? Bugüne kadar Güneydo?u meselesinde o yöre insan?n?n bilmedi?imiz, konu?mad???m?z hangi derdini dile getirdi, dünyalar kadar zengin bir ünlüsü olarak? Teoman’?n a?z?ndan bugüne kadar çevre sorunlar?na dair bir cümle duydunuz mu? Ya da mesela üniversiteli gençli?in sorunlar?na dair bir ses ç?kard? m?? Bir Mor ve Ötesi’ni hat?rl?yorum, çevre konular?nda sesini yükselten ve inand??? ?eyi çekinmeden dile getirip savunan ?ark?lar?yla, aç?klamalar?yla. Konu sanatç? haklar? ve telifler olunca bir araya gelip Ankara’ya yürümek iyi güzel de mesela ?stanbul’un kaçak yap?la?mas? ve talan edilmesiyle ya da trafikle ilgili hangi ortak giri?ime imza at?ld?? Bu kadar m? memnunuz belediyeden falan da sesimiz ç?km?yor… Mahsun K?rm?z?gül, Orta Asya diktatörlerinin dü?ünlerinde ?ark? söyleyen biri olmaktan bu kadar m? memnun? Türkiye’de seçim turlar?na kat?lmak ve kalabal?k toplamaktan öte hangi yaraya merhem oldu bugüne kadar? Ahmet Kaya’n?n suçu neydi de kafas?na çatal b?çak att?k, ülkeden kovduk, dü?üncesini ifade etti diye? “Kürtçe ?ark? söyleyece?im, klip çekece?im,” dedi. Bugün hepsi serbest. Ahmet Kaya, Jim Morrison’?n yan?nda Pere La Chaise’de topra??n alt?nda… Mazhar Alanson o k?vrak zekâs?n?, ?ark? sözü yazmadaki incelikli üslubunu ve yarat?c?l???n?, bir kez olsun ülkenin gidi?at?n? ele?tirmek için kulland? m?? Bize tarihe geçen bir iki cümle arma?an etse fena m? olurdu, ?öyle zehir gibi?
BLAIR G?DER, GEORGE KALIR
Devir art?k de?i?ti. Devir büyük sorunlar devri ve star olmak, art?k beraberinde sosyal bir sorumluluk da getiriyor. Kimse birilerinin eline bayrak al?p yürümesini beklemiyor. Bir siyasi görü?ün pe?ine tak?lmas?n? da, siyaseten do?ruluk ad?na yalandan bir iki kelam etmesini de, bildiriler yay?nlamas?n? da. Ama söyleyin Allah a?k?na, bütün starlar? ba?bakanla ve bakanlarla ayn? ?ekilde dü?ünen bir ülke olabilir mi? Öyle de?ilse, nerede kan?t?? Y?llar?n Bruce Springsteen’i, Bush’un ikinci kez seçilmemesi için kar?? propaganda yürütüyor. Pearl Jam, Green Day, Blink 182 (bile) gibi pek çok grup (50 kadar isim) destek veriyor. Bush yönetimine bayrak aç?yorlar. Irak’a girmenin yanl?? oldu?unu söylüyorlar. Dü?üncelerini rahatça ifade edebiliyorlar. Dünyan?n bugün ya?ayan en büyük gruplar?ndan Radiohead’in solisti Thom Yorke, ‘Friends of Earth’ hareketinde aktif rol al?yor. Küresel ?s?nmaya kar?? çal???yor ve mesela “Bir daha büyük konser vermeyece?iz ,çünkü buralara yüz binlerce insan geliyor ve bu yüzden sal?nan karbon ?s?nmaya katk?da bulunuyor,” diyebiliyor. Ona deli gözüyle bakabilirsiniz, ama o deli olmay?, sessiz kalmaya tercih ediyor. Çünkü ‘deli’ olarak baz? meselelere dikkat çekti?inin fark?nda. U2 solisti Bono, üçüncü dünya ülkelerinin d?? borçlar?n? sildirmek için önayak olabiliyor. Metallica, hapisanelerdeki mahkûmlar?n sorunlar?na destek olmak için San Quentin’de konser veriyor. Hat?rlarsan?z bunu Johnny Cash de yapm??t? 50′lerde… Madonna bugün hâlâ her dü?ündü?ünü aç?kça söylüyor delikanl? gibi, eskiden oldu?u gibi. Klibinde zenci ?sa ile öpü?en bir kad?ndan söz ediyorum. Ne Kilise’den ne Ba?kan’dan korkuyor. Seks kitab? da yay?ml?yor, çocuk kitab? da. Korksa, Madonna olabilir miydi? Sinead O’Connor’? hat?rlar m?s?n?z? Bir konserinde kilisede cinsel tacize dikkat çekmek için Papa’y? ele?tirdi ve aforoz edildi. George Michael, ba?bakan? Tony Blair’i Bush’un köpe?i olarak gösterdi?i klibinden sonra en büyük kanallardan bile sansür yedi. Ne oldu? Blair gidici ama George Michael her zaman yan?m?zda bir ‘play’ dü?mesi uzakl???nda. Geçen yaz Kuruçe?me Arena’da Pink Floyd’un Roger Waters’? sahnede me?hur Mother’? söylüyor. Bir yeri ?öyle ?ark?n?n: “Anne, hükümete güvenmeli miyim?” Roger ba??n? iki yana sall?yor sessizce, izleyen 15 bin ki?i alk?? figan ba??r?yor. Nutu?a gerek yok, biz tek bir kafa hareketine de raz?y?z. Bir tane Roger Waters’?m?z?n olmamas? hepimizin suçudur, ay?b?d?r. Bir ülkenin ça?da?l??? ve geli?mi?li?i sadece rakamlarla ölçülemez. “Canlar?m ci?erlerim, bir tanelerim,” diyenlerden s?k?ld?k. Gerçek insanlar görmek istiyoruz kar??m?zda… ”
Gülden